Tegenstellingen ervaren in Yoga Nidra

In yoga nidra werken we soms met tegenstellingen. Ik vraag je dan bijvoorbeeld een zwaar gevoel in het lichaam op te roepen. Fysieke zwaarte is een sensatie die gepaard gaat met diepe spier-skelet ontspanning.

“Je lichaam voelt zo zwaar dat het in de vloer zakt” fungeert als een instructie voor de hersenen die de prikkel geeft ‘te laten gaan’ en de last vrij te geven. Dat geeft de ervaring dat het lichaam zich bijna samenvoegt met het oppervlak waarop het ligt.

Na het versterken van het gevoel van zwaarte, is de tegenstelling zwaarte vervangen door de sensatie van lichtheid: “Roep een gevoel van lichtheid en gewichtloosheid in alle delen van de lichaam … Je lichaam voelt zo licht … het lijkt weg te zweven
van de vloer. “

Waarom zijn die tegenstellingen nu zo nuttig? Het oproepen van de tegenovergestelde sensatie is geen willekeurige keuze, maar heeft een elektrofysiologische werking op de hersenen. Wanneer een neuron een signaal geeft, wordt er een impuls doorgegeven en geregistreerd in de hersenen. Maar als dezelfde cel voor een langere tijd herhaaldelijk blijft vuren voor wordt zijn boodschap niet langer erkend door de hersenen. Dan wordt het een constante elektrische achtergrondfunctie van het centrale zenuwstelsel.

Een goed voorbeeld hiervan is je reukzin. Bij het betreden van een kamer waar wierook brandt, ben je je in eerste instantie erg bewust van de geur. Maar na een tijdje in de kamer te hebben gestaan, ontwikkel je je sensorische onoplettendheid en merk je de eerder overweldigende geur niet meer op. Het brein raakt aan de prikkel gewend en houdt al snel op het als belangrijk te registreren.

Tijdens yoga nidra, bij het ontwikkelen van de sensatie van zwaarte door het hele lichaam, krijgt je brein een salvo van specifieke impulsen. Na een tijdje zullen de hersenen deze impulsen en de verbinding beginnen te negeren. Het bewustzijn van het lichaam wordt tijdelijk verplaatst. Het gevoel van lichtheid ontstaat dan spontaan als ons bewustzijn vrijheid ervaart van je fysieke lichaam. Het resultaat is dat ons bewustzijn kan bepalen welke ervaringen door het lichaam kunnen worden gevoeld.

Het ontwikkelen van emotionele controle

Door stimulatie van specifieke delen van je brein (de hypothalamus, je limbische systeem en amygdalaire gebieden van de hersenen) kun je specifieke emotionele reacties op te wekken, inclusief woede, agressie en angst. Voor de meeste mensen deze negatieve gevoelens zijn moeilijker te beheersen dan positieve emoties zoals liefde, vreugde, veiligheid en plezier. Soms word je in Yoga Nidra gevraagd “bedreigende emoties” op te roepen, in een diepe staat van ontspanning en observatie in de oefening. De tegenstelling daarna is dan het oproepen van blijdschap en plezier.

Deze praktijk brengt de gelijktijdige bedieningszenuw met zich mee circuits in de tegenovergestelde hersenhelften die onder normale omstandigheden nooit op dezelfde manier werken. Zo wordt een nieuw neuronaal circuit opgezet dat
bevat twee voorheen onverenigbare bewustzijnstoestanden gelijktijdig verbind; bijvoorbeeld liefde en haat, plezier en pijn, vreugde en verdriet. Dit gebeurt op zo’n manier dat ontspanning en bewustzijn in conflict en het contrast in de emotionele reacties worden gehandhaafd.

Door het regelmatig beoefenen wordt dit nieuwe circuit een normale reactie, waardoor de je geleidelijk kan verder gaan in het overwinnen van barrières en dualiteit. Yoga nidra ontwikkelt zo de controle over de emotionele reacties en autonome reacties. Dat kun je in het dagelijkse leven merken door een toename in je emotionele controle en een steeds bewustere staat van zijn.

bron: Yoga Nidra, Swami Satyananda Saraswati; Yoga Publications Trust, Munger, Bihar, India